คำศัพท์ภาษาอังกฤษสำหรับโลจิสติกส์ (Logistics Vocabulary) เป็นภาษากลางสำหรับงานนำเข้า-ส่งออก (Import/Export), Freight Forwarder, สายเรือ (Shipping Line), คลังสินค้า (Warehouse) และฝ่ายจัดซื้อต่างประเทศ การแยกแยะความหมายระหว่างบทบาทผู้เกี่ยวข้อง (เช่น Shipper กับ Carrier), เอกสารสำคัญ (B/L, Packing List, Manifest) และเวลาตามกำหนดการ (ETD, ETA, ATD, ATA) อย่างแม่นยำ ช่วยลดความคลาดเคลื่อนและค่าใช้จ่ายส่วนเพิ่มอย่างค่าเสียเวลาตู้ในหน้างาน
บทความนี้รวบรวมคำศัพท์ ตัวย่อ ตัวอย่างประโยค และคำอ่านเบื้องต้นจัดทำโดยทีม B-Tools Training แบ่งตามหมวดงานจริงทั้งบทบาทผู้เล่นหลัก เอกสารนำเข้า-ส่งออก การขนส่งทางเรือ ตัวย่อเวลา ค่าใช้จ่าย คลังสินค้า และ Incoterms 2020 (พร้อมแผนภาพสรุปและไฟล์ PDF ตารางคำศัพท์สำหรับดาวน์โหลดท้ายหมวดเอกสาร) โดยคำศัพท์สายงานการผลิตโรงงานแยกไว้เฉพาะที่ คลังศัพท์ภาษาอังกฤษในโรงงานและการจัดการฝ่ายผลิต
ผู้เล่นหลักและบทบาทหน้าที่ (Key Players & Roles)
ทำความเข้าใจบทบาทของแต่ละฝ่ายที่ปรากฏบนเอกสารการค้าและการขนส่ง เพื่อใช้ระบุผู้ส่ง ผู้รับ และผู้ประสานงานได้ตรงตำแหน่ง
| คำศัพท์ (Vocabulary) | ความหมาย (Meaning) | คำอธิบายเพิ่มเติม |
|---|---|---|
| Shipper / Consignor | ผู้ส่งสินค้า | ต้นทางของสินค้า (มักเป็นผู้ขาย) |
| Consignee | ผู้รับสินค้า | ปลายทางของสินค้า (มักเป็นผู้ซื้อ) |
| Carrier | ผู้ขนส่ง | ผู้ให้บริการขนส่ง เช่น สายเรือ สายการบิน หรือรถบรรทุก ซึ่งไม่จำเป็นต้องเป็นเจ้าของพาหนะทุกกรณี |
| Freight Forwarder | ตัวแทนรับจัดการขนส่ง | ตัวกลางที่ประสานงานระหว่าง Shipper และ Carrier |
| Customs Broker | ตัวแทนออกของ | ผู้เชี่ยวชาญด้านพิธีการศุลกากร |
| Agent | ตัวแทน | ผู้ดำเนินการแทนในต่างประเทศ |
| Supplier / Vendor | ผู้จัดจำหน่าย | ผู้ขายสินค้าหรือวัตถุดิบ |
| Manufacturer | ผู้ผลิต | โรงงานผู้ผลิตสินค้า |
| Distributor | ผู้กระจายสินค้า | ผู้ที่รับสินค้าไปขายต่อในพื้นที่ต่างๆ |
| 3PL (Third Party Logistics) | ผู้ให้บริการโลจิสติกส์บุคคลที่ 3 | บริษัทที่รับจ้างบริหารจัดการขนส่งและคลังสินค้าแทน |
ตัวอย่างการใช้ Shipper, Consignee, Carrier และ Freight Forwarder: สมมติ ABC Manufacturing ในไทยเป็น Shipper ส่งสินค้าให้ XYZ Imports ซึ่งเป็น Consignee ส่วนสายเรือที่รับขนส่งเป็น Carrier และบริษัทตัวแทนที่ช่วยประสานการจองระวางและเอกสารเป็น Freight Forwarder ทั้งนี้ชื่อและบทบาทที่ใช้ในเอกสารจริงต้องตรวจตามธุรกรรมและเงื่อนไขการขนส่งของแต่ละกรณี
คำอ่านภาษาไทยโดยประมาณ: Shipper (ชิป-เพอร์), Consignee (คอน-ไซ-นี), Carrier (แค-รี-เออร์), Freight Forwarder (เฟรท ฟอร์-เวิร์ด-เดอร์) คำอ่านนี้ใช้ช่วยจำเบื้องต้น ไม่ใช่สัทอักษร IPA
เอกสารการนำเข้า-ส่งออก (Import & Export Documents)
เอกสารการค้าระหว่างประเทศเป็นหลักฐานหลักในการเดินพิธีการศุลกากรและการปล่อยสินค้า คำศัพท์เอกสารที่พบบ่อยมีดังนี้
- Bill of Lading (B/L): ใบตราส่งสินค้าทางทะเล ใช้เป็นหลักฐานรับสินค้าและแสดงเงื่อนไขการขนส่ง โดยบางรูปแบบที่โอนสิทธิได้ (Negotiable B/L) ใช้เป็นเอกสารสิทธิในสินค้าได้ แต่ไม่ใช่ B/L ทุกฉบับที่มีคุณสมบัตินี้
- Air Waybill (AWB): ใบตราส่งสินค้าทางอากาศ ใช้บันทึกข้อมูลการรับขนส่งทางอากาศ และโดยทั่วไปไม่ใช่เอกสารสิทธิที่โอนด้วยการสลักหลัง
- Sea Waybill: ใบตราส่งสินค้าทางทะเลแบบไม่สามารถโอนสิทธิ (Non-negotiable) โดยทั่วไปใช้ยืนยันข้อมูลการขนส่งและผู้รับที่ระบุ ไม่ใช่เอกสารสิทธิแบบ Negotiable B/L
- Commercial Invoice: ใบกำกับราคาสินค้า ใช้สำหรับยื่นศุลกากรและการชำระเงิน
- Packing List: ใบรายการบรรจุหีบห่อ แสดงรายละเอียดน้ำหนัก ขนาด และจำนวนกล่อง
- Certificate of Origin (C/O): ใบรับรองถิ่นกำเนิดสินค้า ใช้ประกอบการขอลดหย่อนภาษีนำเข้าตามความตกลงการค้า
- Proforma Invoice: เอกสารเสนอรายละเอียดสินค้าและราคาก่อนการซื้อขายจริง ใช้ยืนยันเงื่อนไขเบื้องต้นหรือประกอบการดำเนินการบางประเภท ไม่ใช่ใบกำกับราคาสินค้าสุดท้ายเสมอไป
- Letter of Credit (L/C): ตราสารเครดิตสำหรับชำระเงินผ่านธนาคารตามเงื่อนไขที่ตกลง
- Delivery Order (D/O): ใบปล่อยสินค้า นำไปแลกรับของที่ท่าเรือหรือคลังสินค้า
- Manifest: บัญชีสินค้าสำหรับเรือหรือเครื่องบินในเที่ยวขนส่งนั้น
- Insurance Certificate: ใบกรมธรรม์ประกันภัยสินค้า
คำไทยเรียกว่า “ใบกำกับตู้” คืออะไร? คำนี้ใช้เรียกเอกสารต่างกันตามหน้าที่หน้างาน จึงไม่ควรแปลเป็นชื่อเดียวโดยไม่ตรวจตัวเอกสาร หากหมายถึงรายการสินค้าและบรรจุภัณฑ์มักตรงกับ Packing List แต่หากหมายถึงบัญชีสินค้าของเที่ยวขนส่งมักตรงกับ Cargo Manifest ควรตรวจสอบชื่อเอกสารจริงจากแบบฟอร์มของสายเรือหรือผู้ให้บริการขนส่ง
ตัวอย่างประโยค (ข้อมูลสมมติ): “Please verify the Packing List before shipment.” (กรุณาตรวจสอบรายการบรรจุหีบห่อก่อนการจัดส่ง) โดย คำอ่านเบื้องต้น: Bill of Lading (บิล ออฟ เล-ดิง), Sea Waybill (ซี เวย์-บิล), Air Waybill (แอร์ เวย์-บิล)
ดาวน์โหลดตารางสรุปคำศัพท์ (Excel และ PDF): คุณสามารถนำรายการคำศัพท์ไปจัดทำคู่มือทำงานของแผนกได้โดยตรงผ่านไฟล์ ดาวน์โหลดตารางคำศัพท์โลจิสติกส์และ Incoterms 2020 (ไฟล์ Excel .xlsx แก้ไขและกรองหมวดหมู่ได้) หรือ ดาวน์โหลดตารางสรุปคำศัพท์และตัวย่อภาษาอังกฤษโลจิสติกส์ ชิปปิ้ง และ Incoterms 2020 (ไฟล์ PDF พร้อมพิมพ์)
หากทีมงานต้องสื่อสารภาษาอังกฤษในสายงาน Import/Export, Shipping และ Supply Chain เป็นประจำ ดูรายละเอียดหลักสูตร English Communication Skills for Logistics หรือศึกษาการเขียนรายงานและ SOP เพิ่มเติมที่ คู่มือการเขียนรายงานภาษาอังกฤษในโรงงาน (Daily Report, SOP)
การขนส่งทางเรือและตู้คอนเทนเนอร์ (Sea Freight & Containers)
การขนส่งทางเรือเป็นช่องทางหลักของการค้าระหว่างประเทศ คำศัพท์ในหมวดนี้เกี่ยวข้องกับผู้ให้บริการ ระวางเรือ และประเภทตู้สินค้า
สายเรือ ภาษาอังกฤษ คืออะไร (Shipping Line / Ocean Carrier)?
Shipping Line หรือ Ocean Carrier หมายถึงผู้ประกอบการให้บริการขนส่งสินค้าทางทะเล เช่น Maersk, MSC หรือ ONE โดยผู้ให้บริการอาจใช้เรือที่เป็นเจ้าของเอง เรือเช่า หรือเรือร่วมดำเนินการตามข้อตกลง ส่วน Freight Forwarder เน้นรับจัดการและประสานงานขนส่งให้ลูกค้า ซึ่งบทบาทผู้ขนส่งตามสัญญาอาจต่างกันตามรูปแบบบริการ
- FCL (Full Container Load): การขนส่งแบบเต็มตู้ (เหมาตู้)
- LCL (Less than Container Load): การขนส่งแบบไม่เต็มตู้ (แชร์พื้นที่ตู้ร่วมกับผู้ส่งรายอื่น)
- TEU (Twenty-foot Equivalent Unit): หน่วยนับตู้คอนเทนเนอร์มาตรฐานขนาด 20 ฟุต
- FEU (Forty-foot Equivalent Unit): หน่วยนับตู้คอนเทนเนอร์มาตรฐานขนาด 40 ฟุต
- Vessel / Feeder: เรือแม่ (เรือใหญ่เดินสมุทร) / เรือลูก (เรือขนาดย่อมเชื่อมท่าเรือย่อย)
- Port of Loading (POL): ท่าเรือต้นทางที่รับบรรทุกสินค้า
- Port of Discharge (POD): ท่าเรือปลายทางที่ขนถ่ายสินค้าลง
- Transit Time: ระยะเวลาในการขนส่งจากต้นทางถึงปลายทาง
- Transshipment: การถ่ายลำเรือ (เปลี่ยนเรือระหว่างทาง)
- Cut-off Date / Closing Date: วันปิดรับตู้หรือกำหนดส่งคืนตู้เข้าท่าก่อนเรือออก
- Seal Number: เบอร์ซีล (หมายเลขผนึกตู้ป้องกันการเปิดระหว่างทาง)
คำอ่านโดยประมาณ: Shipping Line (ชิป-พิง ไลน์)
คำย่อเรื่องเวลาและกำหนดการ (Time & Schedule Abbreviations)
คำย่อกลุ่มนี้พบบ่อยในอีเมลติดตามสถานะและระบบ Tracking โดยคำสำคัญคือ Estimated (เวลาที่คาดการณ์) กับ Actual (เวลาที่เกิดขึ้นจริง) จึงไม่ควรนำ ETA มาใช้แทน ATA หรือใช้ ETD แทน ATD เมื่อเรือหรือเครื่องบินเดินทางจริงแล้ว
| ตัวย่อ | ความหมาย | ใช้เมื่อ |
|---|---|---|
| ETD | Estimated Time of Departure | แจ้งวันและเวลาออกจากต้นทางที่คาดไว้ |
| ATD | Actual Time of Departure | ยืนยันวันและเวลาที่ออกจริง |
| ETA | Estimated Time of Arrival | แจ้งวันและเวลาถึงปลายทางที่คาดไว้ |
| ATA | Actual Time of Arrival | ยืนยันวันและเวลาที่ถึงจริง |
- Lead Time: ระยะเวลารอคอยสินค้าจากวันสั่งซื้อจนส่งมอบเสร็จสิ้น
- Just In Time (JIT): การบริหารส่งมอบแบบทันเวลาพอดีเพื่อลดสินค้าคงคลังส่วนเกิน
นอกจากนี้ในงานคลังสินค้ายังพบตัวย่ออย่าง SKU (รหัสสินค้า), DC (ศูนย์กระจายสินค้า) และ 3PL (ผู้ให้บริการโลจิสติกส์ภายนอก) ส่วนตัวย่อเฉพาะองค์กรอย่าง WH ควรยึดคำจำกัดความตามคู่มือเอกสารของบริษัท
ตัวอย่างประโยคแจ้งสถานะ (ข้อมูลสมมติ):
- “The estimated time of arrival (ETA) is 10:00 on 20 November.” (คาดว่าสินค้าจะถึงวันที่ 20 พฤศจิกายน เวลา 10:00 น.)
- “The actual time of departure (ATD) was 18:30.” (เวลาออกจากต้นทางจริงคือ 18:30 น.)
ค่าใช้จ่ายและภาษี (Costs, Charges & Taxes)
การเข้าใจชื่อค่าธรรมเนียมแต่ละรายการช่วยให้ตรวจสอบใบเสนอราคาและวางแผนคุมงบประมาณขนส่งได้แม่นยำ
- Freight Charge: ค่าระวางสินค้า (ค่าขนส่งหลัก)
- Surcharge: ค่าธรรมเนียมส่วนเพิ่ม (เช่น ค่าน้ำมันหรือค่าความเสี่ยงตามสถานการณ์)
- Customs Duty: ภาษีศุลกากร (อากรขาเข้า)
- VAT (Value Added Tax): ภาษีมูลค่าเพิ่ม
- Demurrage Charge: ค่าเสียเวลาตู้ในเขตท่าเรือ (เกิดเมื่อตู้ค้างอยู่ในท่าเรือเกินระยะฟรี)
- Detention Charge: ค่าคืนตู้ช้า (เกิดเมื่อลากตู้เปล่าหรือตู้สินค้าไปนอกท่าแล้วคืนช้ากว่ากำหนด)
- Storage Charge: ค่าฝากตู้หรือค่าเช่าพื้นที่คลังสินค้า
- Terminal Handling Charge (THC): ค่าภาระหน้าท่า
- Handling Fee: ค่าธรรมเนียมการจัดการเอกสารและประสานงาน (ของ Forwarder)
คำอ่านโดยประมาณ: Demurrage (ดิ-เมอ-ริจ), Detention (ดิ-เทน-ชัน)
คลังสินค้าและการจัดการสินค้า (Warehouse & Inventory)
คลังสินค้า ภาษาอังกฤษ เรียกว่า Warehouse (ตัวอาคารหรือโกดังเก็บของ) ส่วนแผนกหรือทีมงานเรียกว่า Warehouse Department หรือ Warehouse Team ตามโครงสร้างองค์กร, Distribution Center (DC) คือศูนย์กระจายสินค้า และ Inventory หมายถึงตัวสินค้าคงคลัง ตัวอย่างประโยค: “Our warehouse team checks the inventory at the distribution center.” (ทีมคลังสินค้าของเราตรวจสอบสินค้าคงคลังที่ศูนย์กระจายสินค้า)
- Inventory: สินค้าคงคลัง
- Stock Keeping Unit (SKU): รหัสจัดเก็บสินค้าแยกตามรุ่นหรือขนาด
- Pallet: พาเลท (แท่นรองสำหรับวางและเคลื่อนย้ายสินค้า)
- Forklift: รถยกโฟล์คลิฟท์
- Picking: การหยิบสินค้าตามคำสั่งซื้อ
- Packing: การบรรจุหีบห่อ
- Loading / Unloading: การนำสินค้าขึ้นรถหรือตู้ / การนำสินค้าลง
- Distribution Center (DC): ศูนย์กระจายสินค้า
- FIFO (First-In, First-Out): ระบบเบิกจ่ายแบบเข้าก่อน ออกก่อน
- LIFO (Last-In, First-Out): ระบบเบิกจ่ายแบบเข้าทีหลัง ออกก่อน
- Dead Stock: สินค้าที่ค้างสต็อกนานและไม่เคลื่อนไหว
- Safety Stock: สินค้าคงคลังสำรองเผื่อความต้องการฉุกเฉิน
- Replenishment: การเติมสินค้าเข้าชั้นวางหรือคลังให้ครบเกณฑ์
หากทำงานเชื่อมโยงกับไลน์ผลิตในโรงงาน สามารถทบทวนคำศัพท์ฝ่ายผลิตและงานช่างเพิ่มเติมที่ คลังศัพท์ภาษาอังกฤษในโรงงานและการจัดการฝ่ายผลิต โดย คำอ่านเบื้องต้น: Warehouse (แวร์-เฮาส์), Inventory (อิน-เวิน-ทอ-รี)
Incoterms 2020 (International Commercial Terms)
เงื่อนไขการส่งมอบสินค้าสากลที่กำหนดจุดส่งมอบ ความเสี่ยง ค่าใช้จ่าย และหน้าที่พิธีการระหว่างผู้ซื้อกับผู้ขาย
- EXW (Ex Works): ผู้ขายจัดเตรียมสินค้าให้ผู้ซื้อรับ ณ สถานที่ที่ระบุ เช่น โรงงาน โดยปกติยังไม่ต้องยกสินค้าขึ้นรถของผู้ซื้อ ผู้ซื้อรับผิดชอบการจัดขนส่งต่อและภาระตามเงื่อนไขที่ตกลง
- FOB (Free On Board): ผู้ขายส่งมอบสินค้าเมื่อสินค้าถูกบรรทุกขึ้นบนเรือ ณ ท่าเรือต้นทางที่ระบุ โดยความเสี่ยงโอนไปยังผู้ซื้อ ณ จุดนั้น
- CIF (Cost, Insurance and Freight): ผู้ขายจัดการและจ่ายค่าระวางกับประกันภัยตามเกณฑ์ขั้นต่ำถึงท่าเรือปลายทางที่ระบุ แต่ความเสี่ยงโอนไปยังผู้ซื้อเมื่อสินค้าถูกบรรทุกขึ้นบนเรือที่ท่าเรือต้นทาง
- DDP (Delivered Duty Paid): ผู้ขายจัดส่งถึงสถานที่ปลายทางที่ระบุ พร้อมรับภาระพิธีการนำเข้าและอากรนำเข้าตามกฎ DDP โดยทั่วไปสินค้าอยู่ในสภาพพร้อมขนลงจากพาหนะ ไม่ใช่การรับผิดชอบทุกกรณีโดยไม่มีข้อยกเว้น
- DAP (Delivered at Place): ผู้ขายนำสินค้าไปถึงสถานที่ปลายทางที่ระบุโดยพร้อมให้ขนลงจากพาหนะ ผู้ซื้อโดยทั่วไปจัดการพิธีการนำเข้าและอากรนำเข้า
ข้อควรจำ: Incoterms 2020 ใช้แบ่งจุดส่งมอบสินค้า ความเสี่ยง ภาระค่าใช้จ่าย และหน้าที่ระหว่างผู้ซื้อกับผู้ขาย แต่ไม่ได้กำหนดว่ากรรมสิทธิ์สินค้าโอนเมื่อใด ต้องพิจารณาประกอบสัญญาซื้อขายเสมอ (ศึกษาข้อกำหนดอย่างเป็นทางการได้ที่ ICC: Incoterms 2020)
บทสรุป: รู้ศัพท์แล้ว ต้องใช้ให้เป็น
การเข้าใจศัพท์ภาษาอังกฤษโลจิสติกส์ช่วยให้สื่อสารเอกสารและขั้นตอนหน้างานได้ตรงจุด แต่ในงานจริงยังต้องอาศัยทักษะการสื่อสาร (Communication Skills) ควบคู่กันเพื่อรับมือสถานการณ์สำคัญ เช่น
- การเขียนอีเมลต่อรองค่าระวาง (Freight) อย่างสุภาพและชัดเจน
- การแจ้งข่าว Shipment Delay ให้ลูกค้าเข้าใจแนวทางแก้ไขโดยไม่กระทบความสัมพันธ์
- การประสานงานกับ Agent และสายเรือต่างประเทศให้ตรวจเอกสารและปล่อยของได้ตรงเวลา
สำหรับผู้ที่ต้องการพัฒนาทักษะด้านการจัดการซัพพลายเชนควบคู่กัน สามารถดูรายละเอียด หลักสูตรการบริหารจัดการซัพพลายเชน (Supply Chain Management) หรือฝึกการเขียน อีเมลภาษาอังกฤษอย่างมืออาชีพ เพิ่มเติมได้โดยตรง
คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
สายเรือ ภาษาอังกฤษ เรียกว่าอะไร?
สายเรือ ภาษาอังกฤษ เรียกว่า Shipping Line หรือ Ocean Carrier หมายถึงผู้ให้บริการขนส่งสินค้าทางทะเลในบทบาทสายเรือ ซึ่งไม่จำเป็นต้องเป็นเจ้าของเรือทุกลำ ต่างจาก Freight Forwarder ที่เน้นการจัดการและประสานงานขนส่งให้ลูกค้า
Incoterms 2020 คืออะไร และสำคัญอย่างไรในงานโลจิสติกส์?
Incoterms 2020 เป็นกฎคำศัพท์เงื่อนไขการส่งมอบทางการค้าระหว่างประเทศที่ช่วยแบ่งหน้าที่ ค่าใช้จ่าย และจุดโอนความเสี่ยงระหว่างผู้ซื้อกับผู้ขาย ตัวอย่างเช่น FOB และ CIF โอนความเสี่ยงเมื่อสินค้าขึ้นบนเรือที่ท่าต้นทาง แม้ CIF จะให้ผู้ขายจ่ายค่าระวางและประกันภัยถึงท่าปลายทาง ทั้งนี้ Incoterms ไม่ได้กำหนดการโอนกรรมสิทธิ์สินค้า
หากองค์กรต้องการพัฒนาทักษะการสื่อสารของทีม Import-Export และคลังสินค้าให้ใช้งานจริงคล่องตัว ดูรายละเอียดบริการ รับจัดฝึกอบรมภาษาอังกฤษ In-House Training ที่ออกแบบเนื้อหาให้ตรงกับธุรกิจขนส่งขององค์กรคุณได้โดยตรง
Last Updated on November 18, 2026


