Privacy Notice คือ ประกาศแจ้งรายละเอียดการเก็บ ใช้ หรือเปิดเผยข้อมูลส่วนบุคคลและสิทธิของเจ้าของข้อมูลก่อนหรือขณะเก็บข้อมูลตามมาตรา 23 ส่วน Consent Form คือ แบบฟอร์มสำหรับบันทึกความยินยอมเมื่อกิจกรรมนั้นต้องอาศัยฐานความยินยอมตามมาตรา 19 การลงชื่อรับทราบ Privacy Notice ไม่ได้เท่ากับยินยอมทุกกิจกรรม
บทความนี้สรุปความแตกต่างของเอกสารทั้งสองชนิด แม่แบบ Privacy Notice สำหรับ HR ลูกค้า ผู้สมัครงาน และกล้องวงจรปิด (CCTV) ตัวอย่าง Consent Form แยกตามวัตถุประสงค์ ป้ายงานอีเวนต์ ข้อความก่อนส่งแบบสอบถาม วิธีตั้งค่าบน Google Forms และ Consent Log โดยก่อนนำไปใช้จริงควรปรับข้อความในวงเล็บ […] ให้ตรงกับกิจกรรม ฐานกฎหมาย ระยะเวลาเก็บ และช่องทางติดต่อขององค์กร
ความแตกต่างระหว่าง Consent Form และ Privacy Notice
ตัวอย่างการเลือกเอกสารในสถานการณ์จริง: การใช้ข้อมูลบัญชีธนาคารเพื่อจ่ายเงินเดือนตามสัญญาจ้างต้องมี Privacy Notice แจ้งรายละเอียดให้พนักงานทราบ แม้ไม่ต้องขอความยินยอมสำหรับการโอนเงินเดือนที่มีฐานสัญญารองรับ ส่วนการส่งข่าวสารโปรโมชั่นทางอีเมล หากองค์กรเลือกใช้ฐานความยินยอม ต้องจัดให้มีทั้งคำแจ้งรายละเอียดและช่องให้เจ้าของข้อมูลเลือกตกลงหรือไม่ตกลงแยกต่างหาก
| ประเด็น | Privacy Notice | Consent Form |
|---|---|---|
| หน้าที่ | แจ้งข้อมูลเกี่ยวกับการประมวลผลและสิทธิ | บันทึกการตัดสินใจให้ความยินยอม |
| ใช้เมื่อใด | แจ้งตามเงื่อนไขกฎหมาย รวมกิจกรรมที่ใช้ฐานสัญญา หน้าที่ตามกฎหมาย หรือความยินยอม | ใช้เมื่อกิจกรรมนั้นอาศัยความยินยอม ไม่ขอทุกกิจกรรมโดยอัตโนมัติ |
| การลงชื่อ | ไม่จำเป็นต้องเซ็นเพื่อให้คำแจ้งมีผล โดยลายเซ็นรับทราบไม่ใช่ Consent | ต้องแสดงเจตนาโดยอิสระและชัดเจน เช่น เลือกช่องที่ไม่ติ๊กไว้ก่อน |
| การใช้สิทธิ | เจ้าของข้อมูลใช้สิทธิตามฐานกฎหมายและเงื่อนไขที่เกี่ยวข้อง | ถอนความยินยอมได้ตามเงื่อนไข และต้องถอนง่ายเช่นเดียวกับการให้ |
Privacy Notice กับ Privacy Policy เหมือนกันไหม? ทั้งสองชื่ออาจใช้สื่อสารนโยบายและคำแจ้งการคุ้มครองข้อมูลขององค์กรได้ตามบริบท สิ่งสำคัญคือเนื้อหาที่ครบถ้วนและจังหวะการแจ้งต่อเจ้าของข้อมูลตามกิจกรรมจริง ไม่ควรตัดสินจากชื่อหัวข้อเอกสารเพียงอย่างเดียวว่าองค์กรทำหน้าที่แจ้งตาม PDPA ครบแล้ว
1. Privacy Notice (ประกาศความเป็นส่วนตัว) = “การแจ้งให้ทราบ”
ต้องแจ้งก่อนหรือขณะเก็บข้อมูลตามมาตรา 23 เว้นแต่เจ้าของข้อมูลทราบรายละเอียดนั้นอยู่แล้ว โดยระบุวัตถุประสงค์ ข้อมูลที่เก็บ ระยะเวลา ผู้รับข้อมูล ข้อมูลติดต่อและสิทธิ รวมถึงกรณีที่ต้องให้ข้อมูลตามกฎหมายหรือสัญญาและผลของการไม่ให้ข้อมูล คำแจ้งต้องตรงกับกิจกรรมจริง ไม่ใช่ประกาศเฉพาะกิจกรรมที่ไม่ขอ Consent และต้องไม่นำคำรับทราบมาผูกเป็นช่อง “ยินยอมทุกข้อ”
2. Consent Form (หนังสือขอความยินยอม) = “การขออนุญาต”
ก่อนใช้ความยินยอม ให้ประเมินฐานกฎหมายของกิจกรรมและความสมัครใจจริง แยกวัตถุประสงค์ให้เลือกได้ ใช้ภาษาชัดเจน ไม่ติ๊กยินยอมล่วงหน้า และมีช่องทางถอนที่สะดวก
Consent Form ต้องเซ็นกระดาษเสมอไหม? ไม่จำเป็นต้องใช้กระดาษทุกกรณี ช่องทางอิเล็กทรอนิกส์อาจใช้ได้เมื่อผู้ให้ข้อมูลแสดงเจตนาอย่างอิสระ ชัดเจน และมีหลักฐานตรวจสอบการเลือก วัตถุประสงค์ ข้อความที่แสดง และเวลาที่ให้ความยินยอมได้ หากกิจกรรมมีข้อกำหนดเฉพาะเรื่องรูปแบบหรือหลักฐาน ต้องตรวจข้อกำหนดนั้นเพิ่มเติม
สำหรับข้อมูลสุขภาพหรือข้อมูลอ่อนไหวอื่นต้องตรวจเงื่อนไขมาตรา 26 เพิ่มเติม หากใช้ความยินยอมต้องขอโดยชัดแจ้ง แต่หากเข้าเงื่อนไขยกเว้นที่ใช้ได้จริง ไม่ควรขอ Consent แทนการวิเคราะห์เงื่อนไขนั้น นอกจากเอกสารขอความยินยอมแล้ว องค์กรต้องแจ้งสิทธิให้เจ้าของข้อมูลทราบอย่างชัดเจน สามารถอ่านเพิ่มเติมเกี่ยวกับ ขอบเขตและสิทธิที่กฎหมาย PDPA ให้ความคุ้มครอง เพื่อใช้อธิบายให้พนักงานหรือลูกค้าเข้าใจตรงกัน
ตัวอย่าง Privacy Notice (ประกาศความเป็นส่วนตัว)
ใช้แม่แบบกลางด้านล่างเป็นโครง แล้วปรับรายละเอียดของแต่ละกลุ่มให้ตรงข้อเท็จจริงก่อนประกาศใช้ โดยไม่ใช้คำกว้างอย่าง “เพื่อประโยชน์ของบริษัท” แทนวัตถุประสงค์ที่ผู้อ่านเข้าใจได้
แม่แบบประกาศความเป็นส่วนตัวสำหรับ [กลุ่มเจ้าของข้อมูล/กิจกรรม]
- ผู้ควบคุมข้อมูล: [ชื่อนิติบุคคล] ติดต่อ [ที่อยู่/อีเมล/โทรศัพท์] (หากมี DPO ให้ระบุ [ช่องทางติดต่อ DPO])
- วัตถุประสงค์และฐานกฎหมาย: [แยกแต่ละกิจกรรม เช่น คัดเลือกผู้สมัคร ทำสัญญา หรือปฏิบัติหน้าที่ตามกฎหมาย พร้อมฐานและเหตุผลที่ใช้จริง]
- ข้อมูลที่เก็บ: [รายการข้อมูลที่จำเป็นต่อแต่ละกิจกรรม] (หากมีข้อมูลอ่อนไหว ให้แยกประเภทและเงื่อนไขมาตรา 26)
- ข้อมูลที่ต้องให้และผลหากไม่ให้: [ระบุส่วนที่จำเป็นตามกฎหมาย สัญญา หรือก่อนเข้าทำสัญญา และผลที่เกี่ยวข้อง] พร้อมแยกข้อมูลสมัครใจที่ไม่กระทบสิทธิพื้นฐาน
- ระยะเวลาเก็บ: [ระยะเวลา จุดเริ่มนับ และเหตุผลแยกตามประเภทเอกสาร] (หากระบุวันสิ้นสุดแน่นอนไม่ได้ ให้แจ้งเกณฑ์ระยะเวลาที่คาดหมายได้ ไม่ใช้คำว่า “เก็บตลอดไป”)
- ผู้รับข้อมูล: [ประเภทบุคคลหรือหน่วยงานและวัตถุประสงค์ที่เปิดเผย] (หากส่งต่างประเทศ ให้ตรวจเงื่อนไขและแจ้งรายละเอียดที่เกี่ยวข้อง)
- สิทธิและช่องทาง: เจ้าของข้อมูลสามารถขอเข้าถึงหรือรับสำเนา โอนข้อมูล คัดค้าน ลบหรือทำให้ไม่ระบุตัวบุคคล จำกัดการใช้ แก้ไขข้อมูล และถอนความยินยอมสำหรับกิจกรรมที่ใช้ฐานนี้ได้ตามเงื่อนไขกฎหมาย ติดต่อ [ช่องทางรับคำขอ] และมีสิทธิร้องเรียนต่อสำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล
- การจัดการคำขอ: [ผู้รับผิดชอบและวิธีรับคำขอ รวมถึงการยืนยันตัวตนเท่าที่จำเป็น] พร้อมอธิบายข้อจำกัดของแต่ละสิทธิตามกิจกรรม ไม่เขียนรับรองว่าลบได้ทุกกรณี
- ฉบับและวันที่ใช้: [เลขฉบับ วันที่เริ่มใช้ และช่องทางอ่านประกาศฉบับปัจจุบัน]
กรณีได้ข้อมูลมาจากแหล่งอื่น: หากข้อมูลไม่ได้มาจากเจ้าของข้อมูลโดยตรง เช่น จากผู้แนะนำงานหรือผู้ให้บริการ ให้ตรวจข้อกำหนดตามมาตรา 25 ทั้งเรื่องฐานการเก็บ การแจ้งเจ้าของข้อมูล และข้อยกเว้นที่ใช้ได้จริง แม่แบบด้านบนต้องระบุแหล่งที่มาหรือรายละเอียดที่เกี่ยวข้องให้เหมาะกับกิจกรรม ดูรายละเอียดเงื่อนไขกฎหมายได้ใน พระราชบัญญัติคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562 ฉบับภาษาไทย ก่อนนำไปใช้งาน
ตัวอย่างคำแจ้งบริเวณกล้องวงจรปิด (CCTV) สำหรับปรับใช้: “บริเวณนี้มีการบันทึกภาพโดย [ผู้ควบคุมข้อมูล] เพื่อ [วัตถุประสงค์และฐานกฎหมายที่ประเมินแล้ว] กล้องครอบคลุม [พื้นที่] โดยเก็บข้อมูลตาม [ระยะเวลา/เกณฑ์เก็บ] ข้อมูลอาจส่งให้ [ผู้รับที่จำเป็น] อ่านรายละเอียดและใช้สิทธิได้ที่ [QR/URL] ติดต่อ [ช่องทาง]” ทั้งนี้ต้องตรวจข้อเท็จจริงและหลักเกณฑ์เกี่ยวกับพื้นที่ติดตั้ง กลุ่มบุคคล และการแจ้งจริงก่อนใช้ ไม่ถือว่าป้ายสั้นเพียงอย่างเดียวเพียงพอทุกกรณีหรือว่าทุกกรณีต้องใช้ Consent
1. สำหรับพนักงาน (HR Privacy Notice)
แยกกิจกรรมการจ้างงาน เงินเดือน ภาษี ประกันสังคม และสวัสดิการ ไม่ขอ Consent รวมเพื่อให้ทำงานพื้นฐานทั้งหมดได้ ระยะเวลาเก็บต้องแยกตามประเภทเอกสาร ไม่กำหนด 10 ปีรวมทุกแฟ้ม
ตัวอย่างสมมติ: บริษัทตัวอย่าง ก จำกัด ใช้ชื่อ เลขบัญชี และจำนวนเงินเพื่อจ่ายเงินเดือนตามสัญญาจ้าง และส่งข้อมูลรายได้ที่จำเป็นให้กรมสรรพากรตามหน้าที่นายจ้าง หากไม่ให้เลขบัญชีที่ใช้รับเงิน บริษัทต้องประสานวิธีจ่ายที่เหมาะสม ส่วนข้อมูลสุขภาพสำหรับสวัสดิการต้องประเมินเงื่อนไขแยกต่างหาก ก่อนใช้จริงให้เติมผู้รับข้อมูล ระยะเวลาเก็บ และช่องทางใช้สิทธิในแม่แบบให้ครบ อ่านแนวปฏิบัติตลอดวงจรพนักงานเพิ่มเติมได้ที่ PDPA สำหรับ HR: วิธีจัดการข้อมูลพนักงานตั้งแต่รับเข้าจนถึงลาออก
2. สำหรับลูกค้า/คู่ค้า (Customer & Business Partner Privacy Notice)
แยกการเสนอราคา ทำสัญญา จัดส่งสินค้า ออกเอกสารภาษี และการตลาด พร้อมระบุประเภทผู้รับ เช่น ผู้ให้บริการจัดส่งหรือสำนักงานบัญชีให้ตรงงานจริง การเป็นลูกค้าไม่ได้เท่ากับยินยอมรับการตลาดทุกช่องทาง
ตัวอย่างสมมติ: บริษัทตัวอย่าง ก จำกัด ใช้ชื่อ ที่อยู่ และเบอร์โทรผู้รับเพื่อส่งสินค้าตามคำสั่งซื้อ โดยเปิดเผยข้อมูลที่จำเป็นแก่บริษัทขนส่ง หากไม่ให้ที่อยู่จะจัดส่งตามวิธีนี้ไม่ได้ ส่วนการออกเอกสารภาษีและการส่งโปรโมชั่นเป็นคนละวัตถุประสงค์ ต้องแยกฐานกฎหมายและระยะเวลาเก็บในแม่แบบก่อนใช้
3. สำหรับผู้สมัครงาน (Job Applicant Privacy Notice)
ระบุข้อมูลที่จำเป็นต่อการพิจารณาตำแหน่ง ช่องทางได้ข้อมูล ผู้เข้าถึง และวันเริ่มนับระยะเก็บ หากเก็บต่อเพื่อรับสมัครในอนาคต ต้องประเมินวัตถุประสงค์และฐานของการเก็บต่อ ไม่รวมการตรวจประวัติอาชญากรรมโดยอัตโนมัติ
ตัวอย่างสมมติ: บริษัทตัวอย่าง ก จำกัด กำหนดนโยบายเก็บ Resume สำหรับกระบวนการคัดเลือกรอบนี้ 6 เดือนนับจากแจ้งผล แล้วลบเมื่อไม่มีเหตุเก็บต่อ ตัวเลขนี้เป็นตัวอย่างนโยบาย ไม่ใช่กำหนดบังคับของ PDPA หากต้องการเก็บเข้าฐานผู้สมัครในอนาคต ให้ประเมินและแจ้งกิจกรรมนั้นแยกจากรอบคัดเลือกเดิม
หากข้อมูลผู้สมัครมาจากแหล่งอื่น: การได้รับ Resume จากบริษัทจัดหางาน ผู้แนะนำ หรือแพลตฟอร์มออนไลน์ต้องพิจารณาหน้าที่แจ้งตามมาตรา 25 และฐานกฎหมายที่ใช้จริงก่อนเก็บหรือใช้ข้อมูลต่อ ไม่ใช่สมมติว่าผู้สมัครได้อ่านประกาศของบริษัทเพียงเพราะโปรไฟล์เป็นสาธารณะ
ตัวอย่าง Consent Form (แบบฟอร์มขอความยินยอม)
ตัวอย่างต่อไปนี้ใช้เมื่อประเมินแล้วว่ากิจกรรมอาศัยความยินยอม ไม่ใช้แบบฟอร์มเดียวขออนุญาตทุกกิจกรรม ต้องแสดง Privacy Notice ประกอบและให้เจ้าของข้อมูลเลือกเองโดยไม่มีช่องที่ติ๊กไว้ก่อน
แม่แบบ Consent Form สำหรับรับข่าวสารหรือโปรโมชั่น (ตัวอย่างสมมติ) ใช้เฉพาะกรณีที่ประเมินแล้วว่าการติดต่อการตลาดกิจกรรมนั้นอาศัยฐานความยินยอม ไม่ใช้เป็นแบบฟอร์มรวมทุกกิจกรรม
ผู้ควบคุมข้อมูล: [ชื่อองค์กรและช่องทางติดต่อ]
วัตถุประสงค์: ขออนุญาตส่ง [ข่าวสาร/โปรโมชั่นประเภทที่ระบุ] ผ่าน [อีเมล/ช่องทางที่เลือก]
ข้อมูลที่ใช้: [ชื่อหรืออีเมลเท่าที่จำเป็น] ผู้รับหรือผู้ให้บริการที่เกี่ยวข้อง: [ระบุประเภทและหน้าที่]
ระยะเวลาเก็บหรือเกณฑ์สิ้นสุด: [ระบุ] อ่าน Privacy Notice: [ลิงก์ฉบับที่เกี่ยวข้อง]
โปรดเลือกสำหรับการรับข่าวสารตามวัตถุประสงค์นี้: ☐ ยินยอม ☐ ไม่ยินยอม (ไม่เลือกไว้ล่วงหน้า)
คุณสามารถปฏิเสธหรือถอนความยินยอมได้ที่ [ช่องทางถอนที่สะดวก] โดยไม่กระทบการใช้ข้อมูลก่อนถอนที่ชอบด้วยกฎหมาย
บันทึกการเลือก: [วันที่เวลา/เวอร์ชันข้อความ/วิธียืนยัน]
ก่อนใช้จริงให้เติมข้อมูลให้ตรงระบบที่ใช้และพิสูจน์ได้ว่าผู้ให้ข้อมูลมีทางเลือกจริง หากใช้หลายวัตถุประสงค์ ให้แยกตัวเลือกและการถอน ไม่กำหนดให้ผู้ใช้ติ๊กยินยอมเพื่อเข้าถึงบริการที่ไม่เกี่ยวข้อง
1. แบบฟอร์มยินยอมให้ถ่ายรูป/วิดีโอ เพื่อการประชาสัมพันธ์ (Marketing Consent)
แม่แบบสำหรับผู้ใหญ่ (กิจกรรมประชาสัมพันธ์ที่สมัครใจ)
ผู้ควบคุมข้อมูล: [ชื่อบริษัทและช่องทางติดต่อ]
กิจกรรมและวันที่: [ชื่อกิจกรรม/วันที่]
ข้อมูลที่ใช้: [ภาพถ่าย/วิดีโอที่ระบุตัวบุคคลได้]
Privacy Notice ที่เกี่ยวข้อง: [ชื่อฉบับ/ช่องทางอ่าน]โปรดเลือกแยกตามวัตถุประสงค์ โดยไม่ติ๊กไว้ล่วงหน้า:
- เผยแพร่ภาพหรือวิดีโอเพื่อรายงานกิจกรรมบน [เว็บไซต์บริษัท/ช่องทางที่ระบุ]: ☐ ยินยอม ☐ ไม่ยินยอม
- ใช้ภาพหรือวิดีโอในสื่อโฆษณาบน [ช่องทางที่ระบุ]: ☐ ยินยอม ☐ ไม่ยินยอม
ผู้รับหรือผู้เข้าถึง: [ทีมที่เกี่ยวข้อง/ผู้จัดทำสื่อ/ผู้เข้าชมช่องทางที่เผยแพร่]
ระยะเวลาใช้และเก็บ: [ระยะเวลาและจุดเริ่มนับตามกิจกรรมจริง]การไม่ยินยอมไม่กระทบการจ้างงานหรือสิทธิพื้นฐาน ผู้ให้ความยินยอมสามารถถอนความยินยอมได้ที่ [ช่องทางและวิธีถอนที่สะดวกเช่นเดียวกับการให้] บริษัทจะหยุดใช้ต่อสำหรับวัตถุประสงค์ที่ถอนและจัดการสื่อในช่องทางที่ควบคุมตามเงื่อนไขกฎหมาย โดยการถอนจะไม่กระทบการใช้ข้อมูลก่อนหน้าที่ดำเนินการโดยชอบ
ชื่อผู้ให้ความยินยอม: [ชื่อ]
ลายมือชื่อหรือวิธียืนยันทางอิเล็กทรอนิกส์: [วิธี]
วันที่และเวลา: [วันเวลา]
ตัวอย่างสมมติ: พนักงานเลือกยินยอมให้รายงานกิจกรรมบนเว็บไซต์ แต่ไม่ยินยอมให้นำภาพไปทำโฆษณา ทีมงานต้องบันทึกสองตัวเลือกและใช้ภาพเฉพาะวัตถุประสงค์ที่ได้รับความยินยอม หากมีผู้เยาว์ ให้ตรวจเงื่อนไขมาตรา 20 ก่อนใช้แบบฟอร์ม
2. แบบฟอร์มยินยอมเปิดเผยข้อมูลสุขภาพและข้อมูลอ่อนไหว (Sensitive Data Consent)
ข้อมูลสุขภาพเป็นข้อมูลอ่อนไหว ต้องตรวจความจำเป็นและเงื่อนไขมาตรา 26 ก่อนใช้แบบฟอร์มนี้ หากเข้าเงื่อนไขยกเว้นที่ใช้ได้จริง ไม่ควรใช้ Consent แทนการตรวจสิทธิหรือหน้าที่ตามกฎหมาย และควรพิจารณาทางเลือกที่ไม่ต้องเก็บข้อมูลสุขภาพก่อน
แม่แบบเฉพาะกิจกรรมที่ใช้ความยินยอมโดยชัดแจ้ง
ผู้ควบคุมข้อมูล: [ชื่อบริษัทและช่องทางติดต่อ]
กิจกรรม: [ระบุกิจกรรมเดียว]
ข้อมูลสุขภาพที่จำเป็น: [ระบุรายการเฉพาะ ไม่ใช้คำว่า “ข้อมูลสุขภาพทั้งหมด”]
การใช้หรือเปิดเผย: [ระบุวิธีใช้ วัตถุประสงค์ และผู้รับที่จำเป็น]
ระยะเวลาเก็บและจุดเริ่มนับ: [ระบุตามกิจกรรมจริง]
Privacy Notice ที่เกี่ยวข้อง: [ชื่อฉบับ/ช่องทางอ่าน]ข้าพเจ้าเลือก: ☐ ยินยอมโดยชัดแจ้ง ☐ ไม่ยินยอม
ให้ [ชื่อบริษัท] เก็บ ใช้ หรือเปิดเผยข้อมูลที่ระบุข้างต้นเพื่อ [วัตถุประสงค์เฉพาะ]หากไม่ยินยอม: [อธิบายผลเฉพาะกิจกรรมและทางเลือกที่มีจริง ไม่ตัดสิทธิการจ้างงานหรือสวัสดิการตามกฎหมายโดยไม่มีเหตุ]
ถอนความยินยอมได้ที่: [ช่องทางและวิธีที่สะดวก] บริษัทจะหยุดดำเนินการต่อสำหรับวัตถุประสงค์ที่อาศัยความยินยอมตามเงื่อนไขกฎหมาย โดยไม่กระทบการใช้ข้อมูลก่อนหน้าที่ชอบด้วยกฎหมาย
ชื่อ/ลายมือชื่อหรือวิธียืนยัน/วันที่เวลา: [ข้อมูลผู้ให้ความยินยอม]
ตัวอย่างสมมติ: ผู้จัดกิจกรรมสมัครใจต้องการจัดอาหารให้เหมาะกับผู้เข้าร่วม ควรเริ่มจากทางเลือกเมนูที่ไม่ต้องแจ้งโรค หากยังจำเป็นต้องใช้ข้อมูลการแพ้อาหารและเลือกใช้ฐานความยินยอม ให้ระบุรายการข้อมูล ผู้เข้าถึง และระยะเวลาที่จำเป็นต่อกิจกรรมนั้น โดยไม่ส่งประวัติสุขภาพทั้งหมดให้ผู้จัดอาหาร ก่อนนำร่างหนังสือขอความยินยอมไปปรับใช้ควรตรวจสอบฐานทางกฎหมายของกิจกรรมให้ชัดเจน อ่านหลักการพื้นฐานได้ที่บทความ PDPA คืออะไร? สรุปกฎหมายคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลฉบับเข้าใจง่าย
วิธีนำ PDPA Template ไปปรับใช้ในองค์กรให้ปลอดภัย
แม่แบบช่วยให้เริ่มร่างเอกสารได้เร็วขึ้น แต่ควรตรวจทุกช่องกับข้อมูลและกระบวนการจริงขององค์กรก่อนเผยแพร่ โดยเริ่มจาก 3 ขั้นตอนต่อไปนี้
ขั้นตอนที่ 1: ทำ Data Mapping (สำรวจข้อมูล) ก่อน
ทำรายการกิจกรรม วัตถุประสงค์ ข้อมูล แหล่งที่มา ฐานกฎหมาย ผู้รับข้อมูล ระบบเก็บ และระยะเวลา หากมีข้อมูลอ่อนไหว ให้บันทึกเงื่อนไขที่ใช้เพิ่มเติม ผลลัพธ์คือรายการกิจกรรมที่ใช้กรอกคำแจ้งได้ ไม่ใช่เพียงรายชื่อข้อมูลที่บริษัทมี
ขั้นตอนที่ 2: ปรับแก้ข้อมูลใน [วงเล็บ] ให้เป็นความจริง
กรอกข้อมูลติดต่อ วัตถุประสงค์ ผลของการไม่ให้ข้อมูล ผู้รับ ระยะเวลา และช่องทางใช้สิทธิ ตรวจว่าทำได้จริงและไม่มีคำขอ Consent รวมทุกเรื่อง แยกข้อมูลจำเป็นกับกิจกรรมสมัครใจ หากช่องใดยังตอบไม่ได้ ให้หาข้อมูลจากผู้รับผิดชอบก่อนประกาศใช้
ขั้นตอนที่ 3: ประกาศใช้และจัดเก็บ Log
เมื่อปรับแก้และตรวจทานแล้ว ให้ผู้รับผิดชอบเอกสารทำบันทึกฉบับและวันที่เริ่มใช้ หากองค์กรมีหน้าที่แต่งตั้งหรือมี เจ้าหน้าที่คุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล (DPO) อยู่แล้ว ให้ประสานบทบาทการทบทวนตามขั้นตอนที่เกี่ยวข้อง ไม่ใช่ทุกองค์กรต้องมี DPO มาอนุมัติแบบฟอร์ม
-
Privacy Notice: จัดช่องทางให้อ่านได้ก่อนหรือขณะเก็บข้อมูล เช่น ลิงก์ข้างแบบฟอร์มหรือประกาศในจุดรับข้อมูล พร้อมเก็บฉบับ วันที่ใช้ และหลักฐานวิธีแจ้ง การใส่ลิงก์ใน Footer เพียงอย่างเดียวอาจไม่เพียงพอต่อจังหวะการแจ้งจริง
-
Consent Form: เก็บตัวเลือกแยกตามวัตถุประสงค์ ผู้ให้ วันที่เวลา และฉบับข้อความที่ใช้ ไม่ติ๊กยินยอมล่วงหน้า รองรับการปฏิเสธและการถอน และให้ระบบหยุดใช้ตามตัวเลือกที่เปลี่ยน
-
ทดสอบก่อนใช้: ให้ผู้รับผิดชอบทดลองอ่านคำแจ้ง ให้หรือปฏิเสธความยินยอม และถอนผ่านช่องทางจริง โดยผ่านเมื่อบันทึกผลและดำเนินการตามตัวเลือกได้
วิธีนำ Consent Form ไปใช้กับ Google Forms หรือฟอร์มออนไลน์: วางคำแจ้งหรือทางอ่าน Privacy Notice ก่อนให้ข้อมูล สร้างช่องเลือกยินยอม/ไม่ยินยอมแยกแต่ละวัตถุประสงค์โดยไม่เลือกค่าไว้ล่วงหน้า ไม่บังคับยินยอมกิจกรรมสมัครใจเพื่อส่งคำขอหลัก ตรวจว่าระบบบันทึกการเลือกและเวอร์ชันคำแจ้งได้อย่างน่าเชื่อถือ และทดสอบว่าผู้ใช้ถอนความยินยอมผ่านช่องทางที่ใช้งานได้จริง ทั้งนี้เป็นแนวทางจัดฟอร์ม ไม่ใช่การสร้างหรือรับรอง Google Form ขององค์กร
ตัวอย่างฟิลด์ Consent Log: ตารางนี้เป็นโครงบันทึกเฉพาะที่จำเป็น ไม่ใช่ข้อกำหนดให้เก็บข้อมูลส่วนบุคคลเพิ่มทุกช่อง
| ฟิลด์ตัวอย่าง | สิ่งที่บันทึก | เหตุผลที่ใช้ตรวจสอบ |
|---|---|---|
| Consent Record ID / ตัวระบุ | [รหัสอ้างอิงผู้ให้ข้อมูลหรือรายการที่จำเป็น] | เชื่อมบันทึกกับคำขอโดยจำกัดการเข้าถึง |
| วัตถุประสงค์และผลการเลือก | [Purpose ID] / [ยินยอม ไม่ยินยอม หรือถอน] | แยกความยินยอมแต่ละกิจกรรม ไม่ถือว่าใช้ได้ทุกเรื่อง |
| เวอร์ชันคำแจ้งและเวลา | [Notice/Consent version] / [เวลาบันทึก] / [ช่องทาง] | ทราบว่าผู้ใช้เห็นข้อความใดเมื่อให้คำตอบ |
| การถอนและการหยุดใช้ | [เวลาถอน] / [ช่องทาง] / [ระบบหรือผู้รับผิดชอบที่ดำเนินการ] | ตรวจว่าหยุดใช้สำหรับฐานที่ถอนและบันทึกผลแล้ว |
ข้อควรระวังทางกฎหมาย: การใช้แบบฟอร์มที่ไม่สอดคล้องกับข้อเท็จจริงอาจนำไปสู่ บทลงโทษและค่าปรับ PDPA ได้
ฝึกร่างเอกสาร PDPA ให้ตรงกับงานขององค์กร
หากทีมยังแยกวัตถุประสงค์ ฐานกฎหมาย หรือรายละเอียดในเอกสารไม่ชัด สามารถดู หลักสูตร PDPA ฉบับปฏิบัติจริง ซึ่งมีกิจกรรมฝึกร่าง Privacy Notice และ Consent Form รวมถึงการทำ RoPA ตามระดับและระยะเวลาหลักสูตรที่เลือก หากต้องการนำเอกสารขององค์กรเข้าฝึกหรือรับคำแนะนำหลังเรียน ควรแจ้งสิ่งที่ต้องการและตกลงขอบเขตก่อนเริ่มโครงการ ทั้งนี้ใบประกาศนียบัตรเป็นหลักฐานการผ่านการอบรม ไม่ใช่การรับรองว่าเอกสารหรือองค์กรปฏิบัติตาม PDPA ครบถ้วน
คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
Privacy Notice กับ Consent Form แตกต่างกันอย่างไร?
Privacy Notice แจ้งรายละเอียดการใช้ข้อมูลและสิทธิ ส่วน Consent Form บันทึกการตัดสินใจยินยอมต่อวัตถุประสงค์เฉพาะ ทั้งสองใช้ร่วมกันได้ การเซ็นรับทราบประกาศไม่เท่ากับยินยอมทุกกิจกรรม และการขอ Consent ไม่แทนหน้าที่แจ้งรายละเอียด
การทำสัญญาจ้างงาน ต้องให้ลูกจ้างเซ็น Consent Form ด้วยหรือไม่?
ข้อมูลทั่วไปที่จำเป็นต่อสัญญาจ้างหรือหน้าที่ตามกฎหมายไม่ต้องขอ Consent สำหรับกิจกรรมนั้น แต่ยังต้องแจ้งรายละเอียดตามเงื่อนไขกฎหมาย ส่วนข้อมูลสุขภาพหรือประวัติอาชญากรรมต้องตรวจมาตรา 26 เพิ่มเติม ไม่ถือว่าต้องขอ Consent ทุกกรณีหรือมีสัญญาจ้างแล้วใช้ได้ทุกเรื่อง
สามารถใช้การติ๊กเครื่องหมายยินยอมไว้ล่วงหน้า (Pre-ticked Box) ได้หรือไม่?
ใช้ช่องยินยอมที่ติ๊กไว้ล่วงหน้าแทนการเลือกเองไม่ได้ เจ้าของข้อมูลต้องเลือกเองโดยอิสระและชัดเจน ไม่ผูก Consent สำหรับข้อมูลที่ไม่จำเป็นกับการทำสัญญาหรือให้บริการ และต้องมีวิธีถอนที่สะดวก
ป้าย PDPA ในงานอีเวนต์ใช้แทน Consent ถ่ายภาพได้หรือไม่?
ป้ายช่วยแจ้งรายละเอียด แต่ไม่ได้ทำให้ผู้เข้าร่วมยินยอมโดยอัตโนมัติ ต้องประเมินฐานกฎหมาย วัตถุประสงค์ และวิธีใช้ภาพ หากใช้ความยินยอมต้องมีวิธีให้เลือกจริง ป้ายควรระบุผู้จัด วัตถุประสงค์ ช่องทางอ่านรายละเอียดและติดต่อ พร้อมวิธีจัดการผู้ที่ไม่ต้องการให้ใช้ภาพตามกิจกรรมจริง
ตัวอย่างข้อความป้าย PDPA งานอีเวนต์ (สำหรับปรับใช้):
แจ้งการถ่ายภาพและบันทึกวิดีโอภายในงาน [ชื่องาน] โดย [ชื่อผู้จัด/ผู้ควบคุมข้อมูล] เพื่อ [วัตถุประสงค์และช่องทางเผยแพร่ที่ระบุ] อ่านรายละเอียดการใช้ข้อมูล ระยะเวลาเก็บ และสิทธิได้ที่ [QR/URL Privacy Notice] ติดต่อ [อีเมล/จุดประสานงาน] หากไม่ประสงค์ให้ใช้ภาพเพื่อ [กิจกรรมที่อาศัยความยินยอม] โปรดใช้ช่องทางเลือกหรือแจ้งเจ้าหน้าที่ที่ [จุดติดต่อ/วิธีที่จัดไว้]
ป้ายนี้เป็นตัวอย่าง Privacy Notice แบบย่อ ไม่ใช่หลักฐานว่าเจ้าของข้อมูลยินยอมแล้ว หากองค์กรอาศัยฐานความยินยอมสำหรับภาพหรือวิดีโอ ต้องเตรียมช่องให้เลือกโดยสมัครใจและวิธีจัดการผู้ไม่ยินยอมให้สอดคล้องกับสถานการณ์จริง
แบบสอบถามควรใส่ข้อความ PDPA อะไรบ้าง?
หากแบบสอบถามเก็บข้อมูลส่วนบุคคล ให้แจ้งผู้ควบคุมข้อมูล วัตถุประสงค์ รายการข้อมูล ระยะเวลา ผู้รับข้อมูล ผลของการไม่ให้ข้อมูลที่จำเป็น และช่องทางใช้สิทธิ โดยวางคำแจ้งหรือทางอ่านรายละเอียดก่อนส่งคำตอบ หากเก็บข้อมูลไว้ติดต่อการตลาด ให้แยกวัตถุประสงค์และฐานกฎหมายจากการตอบแบบสอบถาม ไม่ใช้ช่อง “ยินยอมทุกอย่าง” รวมกัน
ตัวอย่างข้อความ PDPA ก่อนส่งแบบสอบถาม: “แบบสอบถามนี้ดำเนินการโดย [ชื่อผู้ควบคุมข้อมูล] เพื่อ [วัตถุประสงค์] โดยเก็บ [รายการข้อมูล] และเก็บรักษาตาม [ระยะเวลา/เกณฑ์] อาจเปิดเผยแก่ [ประเภทผู้รับที่จำเป็น] อ่านสิทธิและติดต่อ [ช่องทาง/ลิงก์ Privacy Notice] หากคำตอบบางข้อเป็นข้อมูลที่จำเป็น ให้ระบุผลของการไม่ให้ข้อมูลตามจริง” หากต้องการรับข่าวสารการตลาดเพิ่มเติมและใช้ฐาน Consent ให้เพิ่มช่องให้เลือกต่างหากโดยไม่ติ๊กไว้ล่วงหน้า
หากต้องการจัดอบรมให้ทีมใช้ข้อมูลและเอกสารตรงกับงานของแต่ละฝ่าย ดูรายละเอียดได้ที่ บริการจัดอบรม PDPA สำหรับองค์กร แล้วแจ้งกลุ่มผู้เรียน กิจกรรมข้อมูล และขอบเขตที่ต้องการฝึก เพื่อประสานรายละเอียดโครงการก่อนเริ่ม
Last Updated on November 17, 2026


